Bezoekers komen druppelsgewijs de hervormde kerk in ’s Gravenmoer binnen. Orgelklanken verspreiden zich door de ruimte. De leden van het Dongens Mannenkoor zitten klaar voor hun optreden. Bert Faro, voorzitter van de Oranjevereniging ’s Gravenmoer, begeleidt de genodigden naar hun zitplaats. Onder de genodigden bevinden zich burgemeester Hans Slagboom met zijn echtgenote en wethouder Ankie de Hoon met haar partner. Stipt om 19.00 uur opent Bert Faro de 4 mei-herdenking. Het jaarthema van het Nationaal Comité 4 en 5 mei is dit jaar ‘De geschiedenis leren begrijpen’.

door Lia van Gool

Oorverdovend stil

“Om acht uur is het oorverdovend stil”, zegt Bert Faro. “Jonge mensen vragen zich af: ‘wat zou ik hebben gedaan in oorlogstijd? Zou de moed me zijn ontvlucht?’ Ouderen vragen zich af: ‘waarom kwam ik als enige terug?’ “Een leven lang blijven vragen bestaan. Vragen zonder antwoord, die steeds weer worden gesteld.” Na de mooie woorden van Bert Faro zingt het Dongens Mannenkoor ‘Otche nasch’. Daarna declameert mevrouw C. Meuse. Het thema van haar declamatie is verdriet, vertellen en ‘dat dit nooit meer mag gebeuren’. Daarna klinkt orgelmuziek door R. Timmermans en het Dongens Mannenkoor zingt ‘Veni Jesu’. “Oorlog, waarom voert men oorlog? Waarom zinloos geweld? Je zult zien dat je met vrede alles wint”, leest mevrouw F. Storm. Het nummer ‘Verzet’ van J. de Haan wordt gespeeld door Sander Blok op orgel en Willemijn Blok op viool. Het klinkt prachtig in de hervormde kerk. Er volgen declamaties van H. Jacobs (met als thema ‘bevroren tranen’) en K. van Eersel (met als thema ‘vrijheid’), afgewisseld met orgelmuziek en liederen van het Dongens Mannenkoor. Vooral het ‘Preludium in 9 klein’ van J.S. Bach is erg mooi om naar te luisteren: een beetje speels en bijna vrolijk.

Signaal ‘Taptoe’

Voordat het gezelschap vertrekt naar het monument op de hoek van de Molendijk-Hoofdstraat-Wielstraat, wordt gezamenlijk ‘Wilt heden nu treden’ gezongen. De stille tocht naar het monument is écht stil. Alleen het geluid van de kerkklokken is te horen en de trommels van de slagwerkgroep van Crescendo. Twee kinderen langs de route staan in de houding te kijken. Tijdens het signaal ‘Taptoe’ is het dood- en doodstil: geen geluiden van verkeer, alleen de vogeltjes fluiten volop. Even lijkt het alsof het gaat regenen, maar het blijft gelukkig droog.

Respect

Na de twee minuten stilte om acht uur houdt burgemeester Hans Slagboom een toespraak met als voornaamste punten de geschiedenis, het leren begrijpen, verhalen blijven vertellen, littekens die achterblijven en generaties lang zichtbaar zijn. “Bevrijding betekent een einde aan de onderdrukking, een leven zonder angst. De lege stoelen blijven leeg, maar bevrijding betekent toch een nieuw begin. Wat gaan wij doen om te zorgen dat het niet opnieuw misgaat?” De burgemeester vraagt de aanwezigen om met elkaar in gesprek te gaan en te blijven. “Bewaar de verhalen en vertel ze door.” En vooral: heb respect voor elkaar. “Lieve mensen, laten we strijden voor vrede, voor naastenliefde, voor ons.” Na de mooie woorden van de burgemeester zingen de aanwezigen, met muzikale ondersteuning van fanfare Euterpe en het Dongens Mannenkoor, ‘Blijf mij nabij’. Daarna worden kransen gelegd door de gemeente Dongen, de militairen, veteranen, heemkundekring Des Graven Moer, dorpsraad ’s Gravenmoer, kinderen O.N.I. Gymvereniging ’s Gravenmoer en de Oranjevereniging ’s Gravenmoer. Tijdens de kranslegging speelt fanfare Euterpe. Het is een mooi moment op de hoek van de Molendijk-Hoofdstraat-Wielstraat.

Wilhelmus

Tot slot zingen allen twee coupletten van het Wilhelmus. En daarna is er een koffiemoment in De Geubel. “Wij wensen u een goeie avond”, besluit Bert Faro. En ‘een goeie avond’ was het, in het centrum van ’s Gravenmoer tijdens de 4 mei-herdenking.