Het is al een heel oud gezegde, maar iets waar je toch altijd in je achterhoofd aan terug denkt. want hoe vaak sloeg toch het weer toe, net als jij jonge plantjes in de grond had gezet. Een paar nachten vorst kan dan de pret behoorlijk bederven, zeker met exotisch plantmateriaal. Gelukkig zijn steeds meer mensen bewust aan het tuinieren en worden er steeds meer inheemse planten gebruikt. Inheemse planten hebben tal van voordelen, je hoeft ze nooit te bemesten, ze kunnen tegen het Nederlands klimaat, nat en ook droog. Ze zijn vorstbestendig en het voornaamste ze bieden voedsel voor tal van insecten, vogels en dieren. Je geniet dan niet alleen van hun kleurenpracht, maar tevens van hun geuren en al het leven er omheen. Gelukkig zijn inheemse planten op steeds meer plaatsen te koop, je kunt planten aanschaffen, of zelf opkweken uit zaad. Dat laatste is zeer voordelig, alleen kost het wat voorbereiding. Wandel je veel in de natuur, dan kan je zelf zaad winnen van uitgebloeide planten.

Nu te zien

Wat je op dit moment allemaal kunt waarnemen is met name het baltsgedrag van tal van vogels. Het is nu de tijd dat we als Ken en Geniet gebeld worden over extreem vroege jonge vogels. Meestal kunnen we gelijk al antwoord geven aan de vragenstellers, want meestal betreft het volwassen vogels. Veel soorten gaan in het begin van hun broedperiode zorgvuldig te werk. De vrouwtjes gaan hun mannetje testen en dat doen ze door te bedelen. Het vrouwtje vertoont dan hetzelfde gedrag als een jonge vogel, ze klappert met haar vleugels en zit met een open snavel. Het mannetje reageert daarop en gaat opm pad, om iets lekkers te vangen voor zijn geliefde. Als manlief snel genoeg voer brengt en dan ook nog van goede kwaliteit, dan wordt er een koppel gevormd. Zie je zoiets gebeuren, houdt dan het koppelk goed in de gaten, want vaak vindt er een paring plaats na dit baltsgedrag.

Hoog in de lucht

Ook hoog in de lucht kun je baltsgedrag gade slaan, met name van de roofvogels. Buizerds bijvoorbeeld vliegen als koppel in grote cirkels om elkaar heen, tot le moment supreme. Ze komen dichter bijeen en dan pakt het mannetje het vrouwtje beet bij haar klauwen, daarvoor keert hij rugwaarts naar haar toe. Al tuimelend en draaiend vallen ze zo tientallen meters naar beneden en laten op het laatste moment elkaar los. Een koppel is zo gevormd, dus houdt juist nu de lucht in de gaten. Luisteren is belangrijk, want er wordt tegen elkaar geroept, een kenmerkend geluid van de buizerd. Ook andere roofvogels doen hetzelfde, havik, kiekendief en zeearend hebben allemaal ditzelfde gedrag.

Vlinders

Niet alleen vogels hebben het lentegevoel, maar ook heel veel insecten, vooral vlinders. Je hebt er zeker en vast al wel zien vliegen, de citroenvlinders zijn zowat de eersten. Logisch want deze overwinteren als vlinder, gaat de temperatuur omhoog en schijnt de zon, dan komen de mannetjes vanachter het blad tevoorschijn. Die mannetjes zijn het jaar ervoor geboren en hebben nog niet gepaard, dus gaan die op zoek naar de wat lichter gekleurde vrouwtjes. Ze vliegen dan langs bosranden en dergelijke, meestal vliegen ze regelmatig dezelfde route, in de hoop een vrouwtje te vinden. Die vrouwtjes zitten stilletjes in een struik of boom en verspreiden vandaar een geur, dit om mannetjes te lokken. Heeft een mannetje een vrouwtje ontdekt, dan danst hij daar omheen, tot het vrouwtje paringsbereid is. Heeft de paring plaats gevonden, dan heeft manlief zijn taak volbracht en zal na korte tijd sterven. Het vrouwtje zal een geschiukte plant gaan zoeken, om daar haar eitjes op af te zetten. Voor citroenvlinders is daarom een struik zoals vuilboom van groot belang. De vuilboom heeft nu jongblad en juist daar worden aan de onderkant de eitjes gelegd. De blaadjes zullen later als de eitjes uitkomen, het hoofdvoedsel vormen van de rupsen.

Oplettende mezen

Mezen houden vlinders altijd in de gaten, zo gauw er veel rond vliegen, dan weet de vogel, dat zijn tijd om een nest te beginnen is gekomen. Natuur steekt zo mooi in elkaar, dat al het leven op elkaar afgestemd is. Want als de rupsen uitkomen en rond gaan kruipen, dan heeft de mees jongen. Jonge vogels hebben goede voedingsstoffen nodig en die zitten in de rupsen. Want die rupsen hebben vers groen blad gegeten, dus zitten vol met de juiste bestanddelen. Vlinders en planten zijn dus op elkaar afgestemd, zo heeft elke vlinder zijn eigen waardplant. Een oranjetipje vliegt graag op pinksterbloem en look zonder look. Ze halen er hun voedsel vandaan, maar gebruiken deze plant ook, om er hun eitjes op af te zetten. Zo is de brandnetel onmisbaar voor tal van vlinders, dagpauwoog, kleine vos, landkaartje enz. leggen op de brandnetel hun eitjes.

Tuinplan

Wilt u de natuur dus een helpende hand reiken, zorg voor de juiste waardplanten. Natuurlijk is een vlinderstruik schitterend om te zien en lokt vele vlinders. Toch heeft deze enkel een functie als voedselvoorziener, eitjes worden niet afgezet op deze struik. Nee een ingegraven emmer met daarin brandnetel levert meer resultaat op. Maar ook de eerder genoemde planten, pinksterbloem, look zonder look en de vuilboom zijn van groot belang. Natuurlijk zijn er nog veel meer van dergelijke planten, kijk maar eens goed rond in uw tuincentrum. In Natuurtuin Kandoel staan bijzonder veel voorbeelden van planten, die goed zijn voor behoud van het natuurlijk leven. De tuin bestaat dit jaar 30 jaar en dat vieren we, dit met extra aanplant, mede mogelijk gemaakt door een Dongense firma, welke ons een aanzienlijk bedrag geschonken heeft. Kom gerust eens kijken in de Natuurtuin, geniet daar en leer de natuur kennen.

Natuurman Christ, Natuurvereniging Ken en Geniet.