De Hubertuskerk in Klein-Dongen-Vaart was twee dagen omgebouwd tot museum. Bewoners Wouter en Liesbeth de Zwart stelden hun woning beschikbaar voor een tentoonstelling van Martin Peulen. Een tentoonstelling mogelijk gemaakt door Jan en Nienke Stads. Het was een bijzondere ervaring om de tentoonstelling te bezoeken. Verwondering, verbazing, verwarring en chaos in één expositie.

door Lia van Gool

‘Performer’

Martin Peulen omschrijft zichzelf in en op één van zijn gigantische grote werken als ‘painter, singer en performer’. Als hij vertelt over de manier waarop zijn ‘performances’ tot stand komen, neemt hij je mee in de voorstelling, die je op dat moment helemaal niet kunt zien. Toch ben je er als het ware bij. Peulen woont sinds 2012 in Waspik, daarvoor woonde hij in Breda waar hij de kunstacademie St. Joost volgde. Zijn expressieve werk kan heel ritmisch zijn, waarbij hij vormen – vaak mensfiguren - terug laat komen op het doek. Ander werk kenmerkt zich door een samenspel tussen abstracte vormen.

Passie

Martin Peulen maakte van zijn passie zijn beroep. Hij exposeerde in musea over de hele wereld en is vooral bekend om zijn ‘Peulen People’, menselijke figuren in allerlei vormen en standjes en om zijn ‘boeken’. Die boeken zijn niet, zoals je zou denken, om te lezen: elk boek wordt, per bladzijde, voorzien van tekeningen, knipsels, scraps en ‘Peulen People’. Martin maakt zijn werk in zijn atelier en soms op locatie. Tijdens zijn performances laat hij zich meevoeren in het moment. Hij maakt voor de ogen van het publiek zijn kunst.

Beeldend

Peulen ademt niet alleen kunst, hij ís bijna kunst. Martin vertelt, zoals eerder gezegd, beeldend. “Ik ben begonnen met fysieke dingen”, zegt hij. “Ik speelde in een rock and roll band en ging verder met optreden in een kraakpand, als de kroeg dicht was.” Hij heeft allerlei dingen met zijn stem gedaan, terwijl zijn lichaam was ingerold in touwen. Toen hij van de kunstacademie kwam, heeft hij nog geprobeerd om het conservatorium te gaan volgen. “Ik houd van klassieke zang. Maar toen ik op het conservatorium hoorde dat studcenten punten kregen voor muziek, bedacht ik dat die opleiding niets voor mij was.”

Structuur

Het werk van Martin Peulen kent, ondanks de chaos die het soms ademt op het doek, ook structuur. Ik begin met structuur in al mijn werk. Die structuur valt op een gegeven moment uit elkaar. Je begint bij het zingen met ritme en dat verandert als je doorgaat.” Heel beeldend legt Martin uit hoe de performance in elkaar zat, die hij deed met rollen tape, waarvan hij een kooi bouwde. Die performance deed hij in de Willem II fabriek in Den Bosch. Ook tekent hij hoe hij in een ruimte de lucht in is geklommen, met behulp van zandzakken. Die zandzakken liet hij tijdens de voorstelling leeglopen, zodat alleen het geluid van het ruisende zand hoorbaar was. Het is duidelijk tijdens het gesprek: Martin kan uren blijven vertellen over zijn werk, zijn passie. Maar het is tijd om de tentoonstelling in de Hubertuskerk te gaan bekijken.

Discussie

Al het eerste schilderij, in prachtige oranje tinten, levert discussie op bij het gezelschap: de ene kijker ziet een mens op het doek, de andere ziet de vorm van een liggende hond. De kunstenaar biedt uitkomst en legt uit dat het eigenlijk een soldaat op een slagveld is. Als wij, de kijkers, er iets anders in zien, is dat precies wat hij bedoelde.

Tafelboeken

Bijzonder zijn de ‘tafelboeken’, geen boeken die je op tafel neer kunt leggen om te lezen, maar boeken die opgerold zijn, met een touwtje bij elkaar gebonden zijn en die, uitgerold, prachtige kunstwerken vormen die je op een grote tafel neer kunt leggen. Heel bijzonder!

Wormen

In de grote ruimte is van alles te zien. Je komt ogen tekort. Net als je denkt dat je weet wat er op een werk te zien is, is er iemand anders die een heel ander beeld heeft. Het schilderij dat op een afstand lijkt op een groot aantal wormen (voor de een) blijkt in werkelijkheid een kluwen mensen te zijn!

Linkshandige aquarel

Het is te veel om op te noemen, het werk van Martin Peulen. Ook is het moeilijk te omschrijven, het overvalt je, misschien is dat de beste omschrijving. Tot slot: Martin Peulen start zijn dag met het maken van een linkshandige aquarel, elke dag, als een soort dagboek. Het gaat daarbij vooral om een soort structuur aan te brengen aan het begin van de dag. Zo kan hij rust in zijn hoofd hebben voor een nieuwe creatieve dag in zijn atelier. Volgend jaar verschijnt een boek over vijftig jaar kunstenaar Martin Peulen. Voor meer informatie: www.martinpeulen.nl.