Het is doodstil in de raadzaal, donderdagmorgen als de eenendertig leerlingen van groep 8 van de Anspachschool klaar zitten om het spel Democracity te spelen. Democracity is een onderdeel van het Programma Jeugd en Politiek, Leerlingen uit groep 8 van alle Dongense basisscholen speelden het spel van 2 tot en met 12 juni. Bij elke bijeenkomst was een raadslid of lid van het college van burgemeester en wethouders aanwezig. Wethouder Anthon Timm was er op donderdag 5 juni bij.

Spannend

De leerlingen worden in groepjes verdeeld en mogen daarna plaatsnemen achter de tafel waar normaal gesproken de raadsleden zitten. Wethouder Anthon Timm vertelt wat een wethouder doet. Op de vraag die hij daarover stelt, komen antwoorden als ‘huizen bouwen’ en ‘speelplaatsen aanleggen’. Maar dat is natuurlijk niet het enige! Dagvoorzitter Julian van ProDemos legt uit wat de bedoeling is en hij vertelt hoe de microfoons werken. Tijdens het voorstelrondje vertellen de leerlingen hun naam én hun favoriete gerecht. Het is even spannend om de microfoon te gebruiken, maar dat went snel. De toppers van de favoriete gerechten zijn ongetwijfeld: friet, pasta en sushi. De opmerking: “Ik heb geen idee wat ik lekker vind”, ontlokt gelach.

ProDemos

Dan begint het spel officieel. “Vandaag gaan wij vergaderen en de volksvertegenwoordiging naspelen”, gaat Julian verder. “Jullie mogen discussiëren over wat je gaat doen. Jullie zijn vandaag de raadsleden. Normaal gesproken zit de burgemeester hier, maar vandaag ben ik de voorzitter.” Anthon Timm geniet van het spel. “Ik ben al eerder bij Democracity aanwezig geweest in Krimpen, waar ik wethouder was. ProDemos organiseert dit en gaat alle scholen in Nederland langs.” De leerlingen zijn intussen bezig met het bedenken van een naam voor hun politieke partij, denken welke naam hun partij krijgt, wat de slogan wordt en welke punten zij belangrijk vinden voor hun verkiezingsprogramma. Dat is de opdracht die zij gekregen hebben.

Structuur

Docent Ron Schellekens bekijkt het spel vanaf de publieke tribune. “De leerlingen van groep 8 snappen beter dat volwassenen ook keuzes moeten maken. Dit is een les die ik niet op deze manier kan geven, qua materiaal en spullen.” Ron Schellekens werkt vijf dagen in de week als docent in deze groep en kan daardoor structuur bieden. “De regels zijn altijd hetzelfde. Kinderen gaan daar goed op. Ik werk al meerdere jaren in groep 8 en heb ook broertjes en zusjes van de kinderen die hier nu vandaag zijn in de klas gehad. Dan ken je de familie ook een beetje.”

‘Shipszak’

Julian geeft de ‘raadsleden voor één dag’ tien minuten de tijd om na te denken over hun opdracht. Het mooie is dat kinderen snel pragmatische oplossingen vinden voor problemen. Het overleg is soms fanatiek. Er wordt gediscussieerd en de leerlingen nemen hun opdracht serieus. De namen die aan de partijen gegeven worden, variëren, net als de slogans en de programma’s. De ene partij krijgt als naam ‘KDV’ (Kinderen belangrijker dan volwassenen). En dat is ook de slogan. De volgende partij heeft SVO (Stem Voor Ons). De slogan is: ‘Stem voor ons, dan krijg je bonbons’. Deze partij wil graag speeltuintjes voor jeugd en ouderen. En ja, ze vinden het spel heel leuk. ‘S.E.B.’ heet de derde partij (Sport en Bewegen). De slogan: ‘Van sporten en bewegen ga je minder wegen’. Zij vinden het spel leuk, maar willen later geen raadslid worden. De vierde partij tenslotte krijgt als naam D.I.S. (De Inflatie Stoppers). ‘D.I.S. join the best, stem voor de inflatie stoppers’, is de slogan. In het partijprogramma komt te staan: minder inflatie en een volle shipszak (zo staat het echt op papier…).

Politiek

Dan krijgen de woordvoerders de tijd om hun partij te promoten. Er komen zaken naar voren als: meer buitenspelen, voldoende ziekenhuizen, meer huizen, kinderen en anderen een goed leven bieden, meer vrijheid voor sport en bewegen (ook voor ouderen), meer uit je geld halen, alles kunnen kopen en meer boodschappen kunnen doen. Eén partij wil een dichte voetbalkooi, zodat de ballen niet steeds opgehaald hoeven te worden, en een overdekt winkelcentrum. Met deze partijen in de Dongense gemeenteraad zou de politiek er echt anders uitzien. Geweldig is de opmerking: “Stem op ons, dan krijg je bonbons”, maar dat is een leugen.” Wethouder Anthon Timm lacht erom. “Zij snappen de politiek!” Dan is het tijd om de plannen concreet te maken.

Gebouwen

In de cirkel in de raadzaal staat een aantal gebouwen. Die gebouwen krijgen straks een plaats op de plattegrond van de stad. Per partij mogen vier gebouwen gekozen worden. De secretarissen van de partijen mogen kiezen, de rest geeft aanwijzingen. Op deze manier leren de kinderen keuzes maken. Wethouder Anthon Timm loopt een rondje langs alle partijen en ziet dat er flink overleg gevoerd wordt. Dan is het tijd voor een pauze. Iedereen krijgt de tijd om wat te drinken, met iets lekkers erbij. Na de pauze gaat het spel weer verder. Dan wordt de stad echt gebouwd.

Jeugd en Politiek

“Democracity is al jarenlang een vast onderdeel van het programma Jeugd en Politiek”, vertelt Mieke de Beer, die deze activiteit organiseert. “Het is elk jaar weer mooi om te zien hoe de leerlingen van de basisschool dit spel spelen.” Mieke de Beer denkt dat ProDemos per jaar zo’n zestigduizend leerlingen van basisscholen in heel Nederland bereikt met Democracity.

Democratie

Democratie is een manier waarop een land, zoals Nederland, bestuurd wordt. De naam komt van de Griekse woorden: démos (volk) en kratein (regeren). Je zou dus kunnen zeggen dat democratie ‘het volk regeert’ betekent. In een democratie is iedereen gelijk, dus is ook de macht over het land gelijk verdeeld. Maar hoe werkt het nu precies? Waarom is het zo belangrijk om te gaan stemmen? Het duurt nog even voor de leerlingen van groep 8 de leeftijd van 18 jaar bereiken, maar we willen ons er graag in verdiepen met het spel Democracity.

Democracity

Tijdens het educatieve programma Democracity dat ProDemos aanbiedt, bouwen leerlingen samen aan hun eigen stad: gaan ze voor bedrijven of juist veel groen? Liever een groot ziekenhuis of toch een middelbare school? Tijd om samen keuzes te maken. Om het eens te worden over die keuzes richten de leerlingen verschillende politieke partijen op, schrijven ze korte partijprogramma’s en gaan met elkaar in debat. Uiteindelijk wordt er gestemd en kan de stad afgebouwd worden. Na het spel kunnen de leerlingen vragen stellen aan bijvoorbeeld de burgemeester, een wethouder of enkele raadsleden die aanwezig zijn. De leerlingen horen dan hoe het eraan toegaat in de echte gemeenteraad. Ook kunnen zij vragen stellen over actuele onderwerpen in de eigen gemeente.