Dongen is sinds vrijdag 11 september een opleidingslocatie van Defensie rijker. Op het Militair Complex Dongen werd Kamp de Donck officieel geopend en sinds maandag zijn de eerste cadetten er daadwerkelijk aan hun opleiding begonnen. Iedere zeven weken kunnen hier maximaal 235 toekomstige officieren starten aan het eerste deel van hun opleiding aan de Koninklijke Militaire Academie (KMA). De eerste lichting bestaat uiteindelijk uit 171 cadetten.

Door Fabiënne Lantinga

Voor hun komst is op het terrein in korte tijd een compleet tijdelijk kamp ingericht. Tussen de bestaande bebouwing staan 34 groene prefabbarakken. Binnen is het sober en praktisch: lange slaapzalen met rijen eenpersoonsbedden en voor iedere cadet een eigen locker. Daarnaast zijn er voorzieningen voor onder meer lessen, maaltijden en sanitair. Zeven weken lang vormt Kamp de Donck voor iedere nieuwe groep de plek waar zij slapen, eten, lessen volgen en aan hun opleiding beginnen. Daarna zetten zij hun opleiding voort in Breda.

Bij de officiële opening vrijdag waren onder anderen staatssecretaris van Defensie Derk Boswijk, burgemeester Hans Slagboom en luitenant-generaal Jan-Willem Maas, commandant van het Defensie Ondersteuningscommando (DOSCO), aanwezig.

Defensie heeft snel meer ruimte nodig

Dat de KMA voor een deel van de opleiding uitwijkt naar Dongen, heeft alles te maken met de flinke groei die Defensie de komende jaren moet doormaken. De krijgsmacht telt op dit moment ongeveer 80.000 mannen en vrouwen en moet zo snel mogelijk groeien naar 100.000.

“We moeten enorm groeien”, zei Boswijk tijdens de opening. Hij wees daarbij onder meer op de oorlog in Oekraïne en andere internationale ontwikkelingen. Ook Slagboom stond stil bij de veranderde veiligheidssituatie. “De illusie van eeuwigdurende vrede en veiligheid is echt verdwenen”, zei hij. Landen, waaronder Nederland, moeten daardoor beter in staat zijn zichzelf te beschermen. De burgemeester benadrukte eveneens dat investeren in Defensie niet betekent dat Nederland uit is op oorlog: “Een sterke krijgsmacht draagt bij aan vrede.”

Tegelijkertijd begint Defensie die groei met een flinke achterstand. “De afgelopen dertig jaar hebben wij Defensie te veel verwaarloosd”, zei de staatssecretaris. “Wat wij nu doen, is niet alleen versnellen, maar ook een gigantische achterstand inhalen.”

Al die extra mensen moeten ook ergens worden opgeleid en gehuisvest. Grote nieuwbouwplannen bieden daarvoor niet snel genoeg een oplossing. “We hebben alle ruimte nodig”, aldus Boswijk. Die ruimte is onder meer gevonden op het bestaande militaire complex in Dongen.

In elf weken gerealiseerd

Toen duidelijk werd dat het Dongense terrein nodig was, moest het snel geschikt worden gemaakt voor de komst van de cadetten. De nieuwe voorzieningen op Kamp de Donck zijn in slechts elf weken gerealiseerd.

Tijdens de opening was nog niet alles helemaal klaar. Er moesten nog verschillende zaken worden opgelost, maar dat deed voor de DOSCO-commandant weinig af aan wat er in die elf weken is neergezet.

“Wat hier staat in elf weken is gewoon ongelooflijk. Maar het staat er”, zei hij. “En dat is precies wat onze krijgsmacht nodig heeft. Niet wachten tot alles klopt. Maar samen vooruitgaan.”

Dongen als voorbeeld voor Den Haag

Ook Boswijk stond stil bij de snelheid waarmee Kamp de Donck tot stand is gekomen. Hij noemde die ‘on-Nederlands fantastisch’ en sprak nadrukkelijk zijn waardering uit voor de gemeente Dongen, die snel en pragmatisch heeft gehandeld om de komst van de opleiding mogelijk te maken.

“Dat is echt een voorbeeld, vooral ook voor ons hier in Den Haag”, zei de staatssecretaris. Hij wees erop dat regels en procedures soms belangrijker worden gemaakt dan het resultaat dat bereikt moet worden. In Dongen is juist gebleken wat er mogelijk is wanneer partijen snel en praktisch samenwerken.

Ook de DOSCO-commandant benadrukte de rol van Dongen. Zonder de medewerking van de gemeente en haar inwoners was Kamp de Donck er niet gekomen.

Eerst nog op de afstotingslijst

De nieuwe bestemming is opvallend, omdat het Militair Complex Dongen eerder nog op de afstotingslijst van Defensie stond. Ook dat punt kwam tijdens de opening ter sprake.

Voor mensen die op het complex werkten, was het niet vanzelfsprekend dat er nu ineens wél in hoog tempo kon worden geïnvesteerd. “Ik begrijp heel goed dat mensen zeggen: waarom toen niet?”, aldus de commandant.

Vragen vanuit de omgeving

Ook voor omwonenden is de komst van Kamp de Donck een flinke verandering. Het militaire complex krijgt met de opleiding een intensievere nieuwe functie.

“Onze krijgsmacht kan niet op zichzelf staan”, benadrukte de DOSCO-commandant. “We hebben mensen nodig die bij ons willen werken. We hebben terreinen nodig die daarvoor geschikt zijn. En we hebben buren nodig die ons vertrouwen.”

De plannen riepen vooraf vragen op bij omwonenden en zorgden bij sommige inwoners ook voor frustratie. Om hen te informeren over de komst van de opleiding zijn samen met de gemeente informatieavonden georganiseerd.

De commandant kijkt positief terug op die bijeenkomsten. “Mensen begrijpen onze taak en zien het belang van dit complex.” Het gesprek met de omgeving is daarmee niet afgelopen. “Het is ook onze taak om ervoor te zorgen dat we inwoners en buren serieus blijven nemen.”

Van RIMI naar Kamp de Donck

Dat er op het terrein militairen rondlopen, is voor Dongen bepaald niet nieuw. Het Militair Complex werd in 1958 geopend als de RIMI, de Reparatie Inrichting en Materieel Inspectie. Generaties Dongenaren hebben er sindsdien gewerkt, zowel als militair als burger.

Hoewel de functie van het terrein door de jaren heen veranderde, is de oude naam in Dongen nooit helemaal verdwenen. “We blijven hem gewoon de RIMI noemen”, zei Slagboom tijdens de opening.

De burgemeester vertelde over een oudere inwoner die als jonge medewerker aanwezig was toen het complex in 1958 werd geopend. Toen de werkplaats in 2002 sloot, was diezelfde man ongeveer een van de laatsten die er het licht uitdeed.

Bijna zeventig jaar na die eerste opening begint op het terrein opnieuw een nieuw hoofdstuk. Waar generaties Dongenaren de RIMI vooral kenden als werkplek, worden er vanaf deze week toekomstige officieren opgeleid. De eerste 235 cadetten zijn maandag begonnen aan hun zeven weken in Dongen.